Informacja przestrzenna IMPULSem dla rozwoju lokalnego
Edycja XI
Konferencja „Informacja przestrzenna IMPULSem dla rozwoju lokalnego", organizowana po raz 11. przez Wydział Geodezji i Kartografii Urzędu Marszałkowskiego Województwa Dolnośląskiego we współpracy z Esri Polska odbyła się 11 czerwca 2025 r. Na zaproszenie Członkini Zarządu Województwa Dolnośląskiego, Pani Natalii Gołąb oraz Geodety Województwa Dolnośląskiego, Pana Marka Bittnera, w gościnnych murach Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu pojawiło się ponad 200 uczestników: przedstawicieli administracji publicznej, służb ratunkowych, ośrodków naukowych oraz firm technologicznych, by wspólnie omówić znaczenie informacji przestrzennej w zarządzaniu kryzysowym, planowaniu regionalnym i w nowoczesnych technologiach. Patronat honorowy nad konferencją objął Związek Województw Rzeczypospolitej Polskiej, a patronat medialny sprawowali: portal geoinformacyjny „gisplay.pl", serwis internetowy „ArcanaGIS" oraz miesięcznik „IT w Administracji".
Uczestników przywitała Pani Iwona Nakonieczna, zastępca Dyrektora Wydziału Geodezji i Kartografii UMWD i Kierownik WODGIK we Wrocławiu, a po niej głos zabrała Pani Natalia Gołąb, Członkini Zarządu Województwa Dolnośląskiego, która zwróciła uwagę, że systemy informacji przestrzennej odgrywają kluczową rolę w rozwoju cyfrowych usług publicznych, a ich kompetentne wykorzystanie wpływa na szybkie i właściwe reagowanie w sytuacjach kryzysowych. Dodatkowo pozwala także na skuteczne wspieranie administracji publicznej oraz planowanie strategiczne.
Następnie zostały ogłoszone wyniki IX edycji konkursu „Wmapuj się w Geoportal Dolny Śląsk" organizowanego w ramach Wrocławskiego GIS Day 2024. Nagrody odebrali laureaci: Pan Michał Deckert, reprezentujący Politechnikę Wrocławską, za zajęcie I miejsca w kategorii prac zgłoszonych przez studentów uczelni szkół wyższych za mapę „Historyczne fortyfikacje na Dolnym Śląsku" oraz Pan Piotr Barański, uczeń Liceum Ogólnokształcącego nr XIII im. Aleksandra Fredry, za zajęcie I miejsca w kategorii prac zgłoszonych przez uczniów szkół ponadpodstawowych za mapę „Wieże ciśnień – Dolny Śląsk". Ponadto wyróżniono pracę Pana Mateusza Lupy, również ucznia Liceum Ogólnokształcącego nr XIII im. Aleksandra Fredry, za pracę „Ratusze na Dolnym Śląsku".
Pierwszą część sesyjną poświęcono wykorzystaniu informacji przestrzennej w zarządzaniu kryzysowym i bezpieczeństwie. Zagadnienie to jest niezwykle istotne, gdyż współczesne zarządzanie kryzysowe i zapewnianie bezpieczeństwa publicznego coraz silniej opiera się na wykorzystaniu danych przestrzennych i nowoczesnych narzędziach cyfrowych. Sesję rozpoczął Pan Sebastian Jeziorski, Kierownik Centrum Powiadamiania Ratunkowego Wydziału Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego Dolnośląskiego Urzędu Wojewódzkiego. Zaprezentował zastosowanie systemów informacji przestrzennej w pracy Centrum Powiadamiania Ratunkowego, zwracając uwagę na szybkość i precyzję przekazywania informacji służbom ratunkowym oraz rolę dokładnej lokalizacji miejsca zdarzenia. Pan Jacek Kuskowski z Biura Informatyki i Łączności Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej w swoim wystąpieniu omówił konkretne przykłady wykorzystania narzędzi GIS w planowaniu i koordynacji działań ratowniczych podczas ubiegłorocznej powodzi. Następnie Pani Iwona Nakonieczna, zastępca Dyrektora Wydziału Geodezji i Kartografii UMWD i Kierownik WODGiK we Wrocławiu, przedstawiła różne rodzaje danych i wykonane na ich podstawie analizy przestrzenne dla województwa dolnośląskiego oraz ich zastosowanie w praktyce, do oceny ogromu zniszczeń oraz potrzeb w zakresie odbudowy infrastruktury i rekultywacji obszarów objętych powodzią. Tematem ostatniego referatu w pierwszej sesji było wykorzystanie danych przestrzennych przy realizacji zadań z zakresu zarządzania kryzysowego w Starostwie Powiatowym w Zgorzelcu. Wygłosił go Pan Tomasz Góral z Biura Zarządzania Kryzysowego i Spraw Obronnych Starostwa.
Po przerwie kawowej rozpoczęła się sesja druga, podczas której skupiono się na roli informacji przestrzennej jako wsparcia w rozwoju regionów. Pan Marcin Pawlak, Dyrektor Biura Planowania Regionalnego Województwa Łódzkiego oraz Pani Iga Paradowska z Departamentu Geodezji, Kartografii i Geologii Urzędu Marszałkowskiego Województwa Łódzkiego przedstawili Geoportal Województwa Łódzkiego jako narzędzie pomocnicze przy konsultacjach projektu Audytu Krajobrazowego Województwa Łódzkiego. Następnie Pan Lesław Wołcz, Geodeta Województwa Podlaskiego, omówił dostępność i prostotę analiz danych przestrzennych na przykładzie portalu mapowego GIS Podlasia. Ostatni referat w sesji, wygłoszony przez Kierownika WODGiK w Szczecinie, Panią Annę Kinach-Jaworską, przybliżył uczestnikom konferencji rozwiązania wdrożone w województwie zachodniopomorskim, gdzie SIP województwa zachodniopomorskiego stanowi regionalny węzeł usług, danych i funkcjonalności. Sesja zakończyła się krótką dyskusją, podczas której zwrócono uwagę na potrzebę integracji danych przestrzennych między regionami.
Ostatnia sesja konferencji dotyczyła wpływu sztucznej inteligencji (AI) na geoinformację. Sztuczna inteligencja już dziś zmienia sposób, w jaki przetwarzamy, analizujemy i interpretujemy dane przestrzenne, gdyż dzięki uczeniu maszynowemu i zaawansowanej analizie obrazu AI potrafi rozpoznawać wzorce, przewidywać zmiany i automatycznie wyciągać wnioski z ogromnych zbiorów informacji geoprzestrzennych. Zastosowanie AI w analizie geoprzestrzennej to już nie tylko eksperymenty, ale konkretne narzędzia wspierające administrację publiczną, planowanie strategiczne, zarządzanie kryzysowe czy rozwój infrastruktury. Sesję otworzył dr hab. inż. Adam Iwaniak, profesor w Instytucie Geodezji i Geoinformatyki Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, który opowiedział w jaki sposób AI wymusza zmianę paradygmatu w geoinformacji. W kolejnym wystąpieniu Pani Dorota Michalik, Dyrektor Wydziału Geodezji Urzędu Miasta Krakowa - Geodeta Powiatowy, zaprezentowała jak w praktyce wykorzystuje się elementy sztucznej inteligencji w zadaniach realizowanych przez Grodzki Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Krakowie. W ostatniej prezentacji Pani Anna Pierzchała z Esri Polska opowiedziała o narzędziach AI dostępnych na platformie ArcGIS, bo choć AI nie jest w ArcGIS nowością, to wspiera coraz to nowe obszary i ma coraz to nowe zastosowania we wciąż rozwijanych narzędziach. W dyskusji podsumowującej panel oprócz wskazywania korzyści i szerokiego potencjału do wykorzystania sztucznej inteligencji jako wsparcia informacji przestrzennej, pojawił się również wątek zagrożeń płynących z nieświadomego i nieumiejętnego wdrażania AI w sektorze publicznym.
Konferencji tradycyjnie już towarzyszyły warsztaty organizowane przez Wydział Geodezji i Kartografii Urzędu Marszałkowskiego Województwa Dolnośląskiego oraz firmę Esri Polska, które odbyły się 10 czerwca 2025 r.
Pracownicy Wydziału Geodezji i Kartografii UMWD zorganizowali terenowe warsztaty szkoleniowe poświęcone praktycznym aspektom pracy topografa w kontekście aktualizacji Bazy Danych Obiektów Topograficznych BDOT10k. Zaś tematem warsztatów pracowników firmy Esri Polska była inwentaryzacja drzew w Parku Juliusza Słowackiego – dokumentowanie stanu zieleni miejskiej. Zajęcia odbyły się na terenie wrocławskiego Starego Miasta, przy sprzyjającej, słonecznej pogodzie, co dodatkowo wpłynęło na komfort pracy uczestników. Ich celem było praktyczne zapoznanie uczestników z wykorzystaniem mobilnych aplikacji ArcGIS: Field Maps oraz Survey123. Praca w środowisku GIS umożliwiła nanoszenie uwag bezpośrednio w terenie, co pozwoliło zobaczyć, jak nowoczesne technologie wspierają procesy inwentaryzacyjne, geodezyjne i kartograficzne. Uczestnicy warsztatów mieli okazję przejść cały proces: od instalacji i konfiguracji aplikacji, przez logowanie do platformy ArcGIS Enterprise, aż po terenowe zbieranie danych w dostosowanej wersji bazy BDOT10k lub w drugim przypadku w przygotowanym szablonie inwentaryzacyjnym zieleni miejskiej. Warsztaty rozpoczęły się krótkim wprowadzeniem teoretycznym, obejmującym zasady działania aplikacji, cele aktualizacji/inwentaryzacji oraz praktyczne wskazówki do pracy z urządzeniami mobilnymi. Dodatkową część zajęć prowadzonych przez pracowników firmy Esri Polska stanowiła gra terenowa, polegająca na odnajdywaniu kodów QR rozmieszczonych w terenie, na podstawie lokalizacji punktów z aplikacji. Po zeskanowaniu kodów uczestnicy odpowiadali na pytania związane z tematyką teledetekcji, fotogrametrii i kartografii, a także pytania o charakterze ogólnym, mniej ściśle związane z tematyką warsztatów. Gra stanowiła ciekawy element edukacyjny i integracyjny.
Oba warsztaty zakończyły się podsumowaniem i żywą dyskusją. W pierwszym przypadku poruszono wiele istotnych tematów – od jakości danych przestrzennych i wyzwań pracy w terenie, po kwestie techniczne oraz potencjał nowoczesnych technologii w pracy topografa. W przypadku drugich warsztatów omówiono przede wszystkim napotkane trudności, zalety zastosowanych technologii oraz potencjalne kierunki dalszego wykorzystania zgromadzonych danych. Uczestnicy wykazali się dużym zaangażowaniem, aktywnością i profesjonalizmem, co znacząco podniosło wartość merytoryczną wydarzenia.
Organizatorzy dziękują wszystkim uczestnikom konferencji i warsztatów za aktywny udział i już dziś zapraszają na przyszłoroczną edycję.